شهيد و شهادت

 

شهيد و شهادت

در قرآن کريم

قرآن کريم آيات متعددي درباره‌ چرايي،آثار و فضائل «جهاد و شهادت»‌ در راه خدا ذکر مي‌فرمايد (مواردي چون حيات و زنده بودن شهيدان، نائل شدن به رحمت و مغفرت الهي، بخشش گناهان شهيد و داخل شدن در بهشت) جالب است بدانيم، کلمات «شهيد»، «شاهد» و «شهدا» در قرآن کريم 72 بار آمده است؛ يعني به اندازه شهداي کربلا. «وجه» و «وجوه» هم در قرآن 72 بار استفاده شده است. زيرا شهيد نظر مي‌کند به وجه الله.

وَلاَ تَقُولُواْ لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبيلِ اللّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاء وَلَکِن لاَّ تَشْعُرُونَ (بقره، آيه 154)و کسانى را که در راه خدا کشته مى‏شوند، مرده نخوانيد، بلکه زنده‏اند ولى شما نمى‏دانيد.

وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاء عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ  (آل عمران، آيه 169) هرگز کسانى را که در راه خدا کشته شده‏اند، مرده مپندار، بلکه زنده‏اند که نزد پروردگارشان روزى داده مى‏شوند

دَرَجَاتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَرَحْمَةً وَکَانَ اللّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا (النساء آيه 96) منزلت‏ها و آمرزش و رحمتى از جانب خدا [براى آنهاست‏] و خداوند آمرزنده‏ى مهربان است

و َالَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَالَّذِينَ آوَواْ وَّنَصَرُواْ أُولَـئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ کَرِيمٌ( الانفال آيه74) و کسانى که ايمان آورده و هجرت کرده و در راه خدا به جهاد پرداخته، و کسانى که [مهاجران را] پناه داده و يارى کرده‏اند، آنان همان مؤمنان واقعى‏اند، براى آنان بخشايش و روزى شايسته‏اى خواهد بود.

إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُواْ بِبَيْعِکُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (التوبة    آيه111) در حقيقت، خدا از مؤمنان، جان و مالشان را به [بهاى‏] اينکه بهشت براى آنان باشد، خريده است همان کسانى که در راه خدا مى‏جنگند و مى‏کُشند و کشته مى‏شوند. [اين‏] به عنوان وعده حقّى در تورات و انجيل و قرآن بر عهده اوست. و چه کسى از خدا به عهد خويش وفادارتر است؟ پس به اين معامله‏اى که با او کرده‏ايد شادمان باشيد، و اين همان کاميابى بزرگ است

مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا (الاحزاب آيه23) از مؤمنان مردانى هستند که به آنچه با خدا عهد بستند صادقانه وفا کردند، پس برخى از آنها نذر خود را ادا کرده [به شهادت رسيدند] و برخى از آنها در [همين‏] انتظارند و هرگز پيمان خود را تغيير ندادند.

شهادت در روايات و احاديث   : هفت خصلت براي شهيد

... عن زيد بن عليّ عن ابيه عليه السّلام عن آبائه عليهم السّلام قال: قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله: للشّهيد سبع خصال من اللَّه أوّل قطرة من دمه مغفور له کلّ ذنب، و الثّانية يقع رأسه في حجر زوجتيه من الحور العين، و تمسحان الغبار عن وجهه، و تقولان: مرحبا بک و يقول هو مثل ذلک لهما و الثّالثة يکسى من کسوة الجنّة، و الرّابعة تبتدره خزنة الجنّة بکلّ ريح طيّبة أيّهم يأخذه معه، و الخامسة أن يرى منزله، و السّادسة يقال لروحه: اسرح في الجنّة حيث شئت، و السّابعة أن ينظر في وجه اللَّه و إنّها لراحة لکلّ نبيّ و شهيد.

از زيد بن على از پدرش از پدرانش نقل شده که رسول خدا (ص) فرمود: شهيد از سوى خدا داراى هفت خصلت است: 1- نخستين قطره خونش که به زمين مى‏ريزد تمام گناهانش آمرزيده مى‏شود. 2- سرش در دامان دو همسرش از حوريان قرار مى‏گيرد، و آن دو، گرد و خاک از صورتش پاک مى‏کنند و به او خوش آمد مى‏گويند، او نيز به آنان خوش آمد مى‏گويد. 3- از لباسهاى بهشتى به او مى‏پوشانند.

4- خازنان بهشت هر کدام با هر بوى خوشى به سوى او پيشدستى مى‏کنند که او را با خود ببرند. 5- شهيد جايگاه خود را مى‏بيند. 6- به روح او خطاب مى‏شود که هر کجاى بهشت که مى‏خواهى گردش کن. 7- شهيد به خدا نظر مى‏کند و اين نگاه مايه آرامش هر پيامبر و شهيدى خواهد بود.

الوسائل، ج 11،ص 10

از امام رضا (ع) از پدرانش نقل شده که رسول خدا (ص) فرمود: نخستين کسى که وارد بهشت مى‏شود شهيد است ...

آرزوي شهيد : قال رسول الله صلي الله عليه و آله :ما من احدٍ يدخل الجنّه يحبّ ان يرجع الي الدّنيا و له ما علي الارض من شييءٍالّا الشّهيد. فانّه يتمنّي ان يرجع الي الدّنيا فيقتل عشر مرّاتٍ لما يري منالکرامه.

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله فرمود :از افرادي که وارد بهشت مي شوند هيچکس آرزوي بازگشت به دنيا را ندارد گر چه تمام آنچه در زمين است از آنِ وي شود، مگر شهيد که او به سبب کرامتي که در شهادت مي بيندآرزو مي کند به دنيا برگردد و دهها مرتبه در راه خدا کشته شود.

صحيح بخاري، ج4، ص26

شهادت از منظر بزرگان :  امام خميني (ره) : از شهادت باکي نيست، اولياي ما هم شهيد شدند يا مسموم شدند يا مقتول، اولياي ما هم بعضي از آنها در حبس و بعضي از آنها در تبعيد به سر بردند، براي اسلام هر چه بدهيم کم داديم و جانهاي ما لايق نيست.

شهادت ارثي است که از اولياي ما به ما مي رسد، آنها بايد از مردن بترسند که بعد از مرگ، موت را فنا مي دانند، ما که بعد از موت را حيات بالاتر از اين حيات مي دانيم چه باکي داريم.

منطق ما، منطق ملت ما، منطق مومنين، منطق قرآن است (انا لله و انا اليه راجعون) با اين منطق هيچ قدرتي نمي تواند مقابله کند جمعيتي که، ملتي که خود را از خدا مي دانند و همه چيز خود را از خدا مي دانند و رفتن از اينجا را به سوي محبوب خود، مطلوب خود مي دانند، با اين ملت نمي توانند مقابله کنند آنکه شهادت را در آغوش همچون عزيزي مي پذيرند آن کوردلان نمي توانند مقابله کنند.

برنامه اسلام از عصر وحي تا کنون بر شهادت توام با شهامت بوده است. قتال در راه خدا و در راه مستضعفين در راس برنامه هاي اسلام است.

يک موي سر اين کوخ نشينان و شهيد دادگان به همه کاخ و کاخ نشينان جهان شرف و برتري دارد. شهادت در راه خدا چيزي نيست که بتوان آن را با سنجش هاي بشري و انگيزه هاي مادي ارزيابي کرد.

خوشا به حال آنان که با شهادت رفتند. خوشا به حال آنان که در اين قافله نور جان و سر باختند. خوشا به حال آنهايي که اين گوهرها را در دامن خود پروراندند

امام خامنه اي : آن انسانى که در راه دفاع از ملت و کشور و عدالت و حقيقت و ايستادگى در مقابل تجاوز و زورگويى و دست‏اندازىِ مراکز قدرت جهانى وارد ميدان مى‏شود، براى ارزش مى‏جنگد. اگر هيچ کس هم او را نشناسد و گمنام بميرد و گمنام بماند، در ملکوت آسمانها فرشتگان الهى او را با سرِ انگشت به هم نشان مى‏دهند؛ او نمى‏ميرد: «و لا تحسبنّ الّذين قتلوا فى سبيل اللَّه امواتا»؛ اينها را مرده مپنداريد؛ اينها زندگان جاويد و منبع الهامند

من اکنون به پدران و مادران، همسران و فرزندان، خواهران و برادران و ديگر کسان شهداي عزيز و جانبازان و اسراء و مفقودين درود مي فرستم و اعلام مي کنم که آنان در رتبه و شان معنوي، بلافاصله پشت سر عزيزان فداکار خويشند.

شهادت در کلام شهيدان : شهيد حسن رئوفي فريماني :خدايا کمکم کن تا پايم نلرزد و هدايت کن گلوله‌هاي آتشين مرا تا بر سينه دشمنانت فرود آيند و هنگامي که صلاح تو در آن بود که جان ناقابل اين حقير تقديم گردد، مهدي (عج) را بر بالينم فرست که سخت محتاج اهل بيت هستم. خداوندا درد تير و ترکش و خمپاره را تحمل خواهم کرد، اما اندوه خميني را هرگز.

شهيد حاج عبدالستار قنداني‌پور :خدايا، ريشه‌هاي اين علاقه به دنيا را در خاک وجود من بخشکان و تارهاي اين وابستگي را در زواياي قلب من بسوزان. خدايا، عشق به اين لجن زار متعفن که جامه مخالفت با تو را بر من پوشانده است. تو اين جامه را از تن من بيرون آور.

شهيد ابوالفضل راز فاني :الهي، يا قدوس، با ارحم الراحمين، من ذليليم، من کوچکم، به عظمت خودت تواناييم ده. با نور خودت آشنايم کن، قطعه قطعه بدن پر دردم، عاشق اسلام و عاشق شهادت است. خدايا، نگذار چشم بسته از اين دنيا بروم.

رباعي ودوبيتي

يک چفّيه،چندتکه استخوان آورده اند                     تحفه اي از قد وبالاي يلان آورده اند

چون علي اکبر شتابان در شهادتگاه عشق                  اربا-اربايي ، علي اصغر- نشان،آورده اند

دکتر فاضلي دوست

اگر مشتي پلاک و استخوان‌اند                                رموز هستي و جانِ جهان‌اند

چو خوني در رگ هستي، روان‌اند                                    چو جان، در جسم اين امت نهان‌اند

نشان دولت صاحب زمان‌اند(عج)